Brandveiligheid in Zorginstellingen

Zorginstellingen — ziekenhuizen, rusthuizen, revalidatiecentra en instellingen voor personen met een beperking — vormen een bijzondere uitdaging op het vlak van brandveiligheid. De bewoners en patiënten zijn vaak verminderd zelfredzaam: bedlegerig, rolstoelgebonden, dementerend of onder anesthesie.

Naast de algemene basisnormen gelden specifieke regels per zorgvorm: voor ziekenhuizen het KB van 6 november 1979, voor woonzorgcentra de gewestelijke normen (in Vlaanderen het BVR van 26 april 2024, in Brussel het GGC-besluit van 7 maart 2024). De compartimentering is er strenger, met kleinere compartimenten en hogere brandweerstandseisen; sprinklers worden afhankelijk van het gebouw vereist of aanbevolen.

De evacuatiestrategie in zorginstellingen verschilt fundamenteel van andere gebouwtypes. In plaats van verticale evacuatie (het gebouw verlaten via trappen) wordt de progressieve horizontale evacuatie toegepast: patiënten worden verplaatst naar een veilig aangrenzend compartiment op dezelfde verdieping. Dit vereist dat elk compartiment als tijdelijke veilige zone kan functioneren.

Het personeel speelt een cruciale rol: verpleegkundigen en verzorgenden moeten zijn opgeleid in brandpreventie, het gebruik van brandbestrijdingsmiddelen en de evacuatie van verminderd zelfredzame personen. Regelmatige oefeningen — inclusief nachtoefeningen met beperkte bezetting — zijn essentieel.

Specifieke aandachtspunten zijn: zuurstofgebruik op kamers (verhoogd brandrisico), elektrische apparatuur, de bescherming van operatiekwartieren en de coördinatie met de brandweer die specifieke interventieplannen voor het gebouw moet hebben.