Rookbeheersing & Rookafvoer

Rookbeheersing omvat alle maatregelen en systemen die erop gericht zijn rook en hete gassen bij brand te beheersen, af te voeren of te beperken tot bepaalde zones. Rook is de belangrijkste doodsoorzaak bij brand: meer dan 80% van de brandslachtoffers overlijdt als gevolg van rookinhalatie.

Er zijn twee hoofdbenaderingen voor rookbeheersing: natuurlijke rookafvoer (SHC — Smoke and Heat Control) en mechanische rookafvoer. Natuurlijke rookafvoer maakt gebruik van het thermisch effect (warme rook stijgt op) en van rookluiken in het dak of de bovenzijde van gevels. Mechanische rookafvoer gebruikt ventilatoren om rook actief af te zuigen.

De Belgische Basisnormen stellen eisen aan rookbeheersing in trappenhallen, gangen en grote ruimten. Trappenhallen moeten worden beschermd tegen rookindringing, hetzij door overdruk (het creëren van een hogere luchtdruk in het trappenhuis dan in de aangrenzende ruimten) of door natuurlijke ventilatie.

Voor grote ruimten zoals atria, winkelcentra en industriegebouwen wordt de rookbeheersing ontworpen op basis van brandsimulaties. De norm NBN S 21-208 beschrijft de eisen voor rookafvoerinstallaties in België. Het ontwerp houdt rekening met de verwachte brandontwikkeling, de rookproductie, de gewenste rookvrije hoogte en de evacuatietijd.

Rookschermen en rookgordijnen zijn vaste of automatisch neerdaalende barrières die voorkomen dat rook zich horizontaal verspreidt over grote oppervlakten. Ze verdelen het plafond in rookreservoirs en zorgen ervoor dat de rookafvoer effectief werkt.

Onderhoud en periodieke testen van rookbeheersingssystemen zijn wettelijk verplicht. De test omvat het activeren van rookluiken, het controleren van ventilatoren en het verifiëren van de automatische aansturing vanuit de brandmeldcentrale.