Rookmelders

Ja, rookmelders zijn in heel België verplicht, maar elk gewest heeft eigen regels. In Vlaanderen moet sinds 1 januari 2020 elke woning, huur én eigendom, minstens één rookmelder per bouwlaag hebben. In Brussel zijn rookmelders sinds 1 januari 2025 verplicht in alle woningen; huurwoningen waren al sinds het besluit van 2004 verplicht. In Wallonië geldt de plicht sinds 1 juli 2006 voor elke woning. Bij verhuur koopt en plaatst de verhuurder de rookmelders; de huurder onderhoudt ze.

Vlaanderen

• Voor wie: woningen die de eigenaar zelf bewoont, huurwoningen, studentenwoningen en kamers, en woningen die ter beschikking worden gesteld. De plicht geldt sinds 1 januari 2020; het decreet van 1 juni 2012 werd toen opgeheven.
• Hoeveel: minstens één rookmelder per bouwlaag. Een zolder of kelder met een technische installatie, of die rechtstreeks toegankelijk en normaal betreedbaar is, telt als bouwlaag. In een kamerwoning hangt er een rookmelder in elke kamer en in elke gedeelde ruimte met een technische installatie.
• Welk type: conform NBN EN 14604 en niet van het ionische type. Een branddetectiesysteem dat een erkend organisme heeft gekeurd en gecertificeerd, mag ook.
• Bij huur: de verhuurder koopt en plaatst de rookmelders. Kiest hij toestellen met vervangbare batterijen, dan vervangt de huurder die batterijen. Het aankoop- of plaatsingsbewijs hoort als bijlage bij het huurcontract.
• Sanctie: zonder de nodige rookmelders krijgt een huurwoning geen conformiteitsattest. Verhuren zonder rookmelders is strafbaar en de woning kan ongeschikt worden verklaard.
• Aanbevolen, niet verplicht: een model met een niet-vervangbare batterij die tien jaar meegaat, en elke maand testen.

Brussel

• Voor wie: sinds 1 januari 2025 alle woningen, ook woningen die de eigenaar zelf bewoont (besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 28 september 2023). Tot eind 2024 gold het besluit van 15 april 2004, dat alleen huurwoningen verplichtte.
• Waar: in de eerste ruimte na de hoofdingang, in elke ruimte die deel uitmaakt van de interne circulatieweg, en op elke verdieping die niet aan die weg ligt in de overloop of de eerste ruimte. Keuken, badkamer en douche zijn vrijgesteld.
• Koppeling: een woning met minstens vier verplichte rookmelders heeft gekoppelde rookmelders of een centraal detectiesysteem nodig.
• Welk type: niet ionisch, conform NBN EN 14604, met een ingebouwde batterij die tien jaar meegaat of aangesloten op het net.
• Bij huur: de verhuurder betaalt aankoop en plaatsing en vervangt de toestellen als de batterij op is. De huurder meldt een voortijdig lege batterij of een storing schriftelijk aan de verhuurder.
• Overgang: verhuurders die vóór het nieuwe besluit al rookmelders volgens de regels van 2004 hadden geplaatst, mogen die zonder koppeling houden tot ze worden vervangen, uiterlijk tot 1 januari 2028.

Wallonië

• Voor wie: elke woning, sinds 1 juli 2006 (besluit van de Waalse Regering van 21 oktober 2004).
• Hoeveel: minstens één rookmelder per bouwlaag met minstens één leefruimte, en twee op een bouwlaag met meer dan 80 m² nuttige oppervlakte.
• Welk type: optische rookmelders, gecertificeerd (BOSEC of een gelijkwaardig Europees organisme, NBN EN 14604) en minstens vijf jaar gegarandeerd.
• Koppeling: heeft een woning minstens vier rookmelders nodig, dan moeten ze gekoppeld zijn of deel uitmaken van een centrale detectie. Dat geldt alleen voor woningen waarvan het keuringsverslag van de elektrische installatie meer dan zes maanden na de inwerkingtreding van het besluit dateert.
• Bij huur: de eigenaar betaalt aankoop, plaatsing en vervanging; de bewoner onderhoudt de rookmelders en meldt een defect meteen.

Waarom optische rookmelders?

Optische (foto-elektrische) rookmelders reageren goed op smeulende branden, die in woningen veel voorkomen. Ionisatiemelders bevatten een kleine radioactieve bron en zijn in Vlaanderen en Brussel uitdrukkelijk uitgesloten. Test een rookmelder regelmatig met de testknop en houd hem stofvrij.